🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:50:13 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अभ्यूष (पुंलिङ्ग)

अभितः ऊष्यते अग्निना एक प्रकार की रोंटी बाटी।

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअभ्यूषःअभ्यूषौअभ्यूषाः
द्वितीयाअभ्यूषम्अभ्यूषौअभ्यूषान्
तृतीयाअभ्यूषेणअभ्यूषाभ्याम्अभ्यूषैः
चतुर्थीअभ्यूषायअभ्यूषाभ्याम्अभ्यूषेभ्यः
पञ्चमीअभ्यूषात् / अभ्यूषाद्अभ्यूषाभ्याम्अभ्यूषेभ्यः
षष्ठीअभ्यूषस्यअभ्यूषयोःअभ्यूषाणाम्
सप्तमीअभ्यूषेअभ्यूषयोःअभ्यूषेषु
सम्बोधनहे अभ्यूषहे अभ्यूषौहे अभ्यूषाः

अर्थ: अभितः ऊष्यते अग्निना एक प्रकार की रोंटी बाटी।
संस्कृत: पर्याय: आपक्व, पौलि

📚 अमरकोश में:
• अधपकी रोटी (२.९.४७) — पर्याय: आपक्व, पौलि

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें