🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:21:41 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अमज्जक (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअमज्जकःअमज्जकौअमज्जकाः
द्वितीयाअमज्जकम्अमज्जकौअमज्जकान्
तृतीयाअमज्जकेनअमज्जकाभ्याम्अमज्जकैः
चतुर्थीअमज्जकायअमज्जकाभ्याम्अमज्जकेभ्यः
पञ्चमीअमज्जकात् / अमज्जकाद्अमज्जकाभ्याम्अमज्जकेभ्यः
षष्ठीअमज्जकस्यअमज्जकयोःअमज्जकानाम्
सप्तमीअमज्जकेअमज्जकयोःअमज्जकेषु
सम्बोधनहे अमज्जकहे अमज्जकौहे अमज्जकाः

अर्थ: —
English: having no marrow, TS.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अमज्जक (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअमज्जकम्अमज्जकेअमज्जकानि
द्वितीयाअमज्जकम्अमज्जकेअमज्जकानि
तृतीयाअमज्जकेनअमज्जकाभ्याम्अमज्जकैः
चतुर्थीअमज्जकायअमज्जकाभ्याम्अमज्जकेभ्यः
पञ्चमीअमज्जकात् / अमज्जकाद्अमज्जकाभ्याम्अमज्जकेभ्यः
षष्ठीअमज्जकस्यअमज्जकयोःअमज्जकानाम्
सप्तमीअमज्जकेअमज्जकयोःअमज्जकेषु
सम्बोधनहे अमज्जकहे अमज्जकेहे अमज्जकानि

अर्थ: —
English: having no marrow, TS.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें