🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:37:16 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अमर्षिन् (पुंलिङ्ग)

धैर्यहीन, असहनशील,क्षमा न करने वाला

🔎 आपका लिखा रूप अमर्षी = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअमर्षीअमर्षिणौअमर्षिणः
द्वितीयाअमर्षिणम्अमर्षिणौअमर्षिणः
तृतीयाअमर्षिणाअमर्षिभ्याम्अमर्षिभिः
चतुर्थीअमर्षिणेअमर्षिभ्याम्अमर्षिभ्यः
पञ्चमीअमर्षिणःअमर्षिभ्याम्अमर्षिभ्यः
षष्ठीअमर्षिणःअमर्षिणोःअमर्षिणाम्
सप्तमीअमर्षिणिअमर्षिणोःअमर्षिषु
सम्बोधनहे अमर्षिन्हे अमर्षिणौहे अमर्षिणः

अर्थ: धैर्यहीन, असहनशील,क्षमा न करने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अमर्षिन् (स्त्रीलिङ्ग)

धैर्यहीन, असहनशील,क्षमा न करने वाला

🔎 आपका लिखा रूप अमर्षी = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअमर्षीअमर्षिनौअमर्षिनः
द्वितीयाअमर्षिनम्अमर्षिनौअमर्षिनः
तृतीयाअमर्षिनाअमर्षिभ्याम्अमर्षिभिः
चतुर्थीअमर्षिनेअमर्षिभ्याम्अमर्षिभ्यः
पञ्चमीअमर्षिनःअमर्षिभ्याम्अमर्षिभ्यः
षष्ठीअमर्षिनःअमर्षिनोःअमर्षिनाम्
सप्तमीअमर्षिनिअमर्षिनोःअमर्षिषु
सम्बोधनहे अमर्षिन्हे अमर्षिनौहे अमर्षिनः

अर्थ: धैर्यहीन, असहनशील,क्षमा न करने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें