🕉️ 19 November 2026, Thursday · 05:49:45 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अमांस (पुंलिङ्ग)

"बिना मांस का,मांस रहित,"

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअमांसःअमांसौअमांसाः
द्वितीयाअमांसम्अमांसौअमांसान्
तृतीयाअमांसेनअमांसाभ्याम्अमांसैः
चतुर्थीअमांसायअमांसाभ्याम्अमांसेभ्यः
पञ्चमीअमांसात् / अमांसाद्अमांसाभ्याम्अमांसेभ्यः
षष्ठीअमांसस्यअमांसयोःअमांसानाम्
सप्तमीअमांसेअमांसयोःअमांसेषु
सम्बोधनहे अमांसहे अमांसौहे अमांसाः

अर्थ: "बिना मांस का,मांस रहित,"
संस्कृत: पर्याय: दुर्बल, छात

📚 अमरकोश में:
• दुबला (२.६.४४) — पर्याय: दुर्बल, छात

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अमांस (नपुंसकलिङ्ग)

"बिना मांस का,मांस रहित,"

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअमांसम्अमांसेअमांसानि
द्वितीयाअमांसम्अमांसेअमांसानि
तृतीयाअमांसेनअमांसाभ्याम्अमांसैः
चतुर्थीअमांसायअमांसाभ्याम्अमांसेभ्यः
पञ्चमीअमांसात् / अमांसाद्अमांसाभ्याम्अमांसेभ्यः
षष्ठीअमांसस्यअमांसयोःअमांसानाम्
सप्तमीअमांसेअमांसयोःअमांसेषु
सम्बोधनहे अमांसहे अमांसेहे अमांसानि

अर्थ: "बिना मांस का,मांस रहित,"
संस्कृत: पर्याय: दुर्बल, छात

📚 अमरकोश में:
• दुबला (२.६.४४) — पर्याय: दुर्बल, छात

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें