🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:29:43 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अम्नस् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअम्नाःअम्नसौअम्नसः
द्वितीयाअम्नसम्अम्नसौअम्नसः
तृतीयाअम्नसाअम्नोभ्याम्अम्नोभिः
चतुर्थीअम्नसेअम्नोभ्याम्अम्नोभ्यः
पञ्चमीअम्नसःअम्नोभ्याम्अम्नोभ्यः
षष्ठीअम्नसःअम्नसोःअम्नसाम्
सप्तमीअम्नसिअम्नसोःअम्नस्सु / अम्नःसु
सम्बोधनहे अम्नःहे अम्नसौहे अम्नसः

अर्थ: —
English: unawares, AV. viii, 6, 19; Kāṭh.; APrāt. ([according to, Pāṇ. viii, 2, 70 the word is liable to become अम्नर्

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अम्नस् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअम्नःअम्नसीअम्नांसि
द्वितीयाअम्नःअम्नसीअम्नांसि
तृतीयाअम्नसाअम्नोभ्याम्अम्नोभिः
चतुर्थीअम्नसेअम्नोभ्याम्अम्नोभ्यः
पञ्चमीअम्नसःअम्नोभ्याम्अम्नोभ्यः
षष्ठीअम्नसःअम्नसोःअम्नसाम्
सप्तमीअम्नसिअम्नसोःअम्नस्सु / अम्नःसु
सम्बोधनहे अम्नःहे अम्नसीहे अम्नांसि

अर्थ: —
English: unawares, AV. viii, 6, 19; Kāṭh.; APrāt. ([according to, Pāṇ. viii, 2, 70 the word is liable to become अम्नर्

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें