🕉️ 20 November 2026, Friday · 09:09:32 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अर्चित (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअर्चितःअर्चितौअर्चिताः
द्वितीयाअर्चितम्अर्चितौअर्चितान्
तृतीयाअर्चितेनअर्चिताभ्याम्अर्चितैः
चतुर्थीअर्चितायअर्चिताभ्याम्अर्चितेभ्यः
पञ्चमीअर्चितात् / अर्चिताद्अर्चिताभ्याम्अर्चितेभ्यः
षष्ठीअर्चितस्यअर्चितयोःअर्चितानाम्
सप्तमीअर्चितेअर्चितयोःअर्चितेषु
सम्बोधनहे अर्चितहे अर्चितौहे अर्चिताः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: अर्हित, नमस्यित, नमसित, अपचायित, अपचित
English: honoured, worshipped, respected, saluted, MBh.; Mn. &c.

📚 अमरकोश में:
• पूजित (३.१.१००) — पर्याय: अर्हित, नमस्यित, नमसित, अपचायित, अपचित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अर्चित (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअर्चितम्अर्चितेअर्चितानि
द्वितीयाअर्चितम्अर्चितेअर्चितानि
तृतीयाअर्चितेनअर्चिताभ्याम्अर्चितैः
चतुर्थीअर्चितायअर्चिताभ्याम्अर्चितेभ्यः
पञ्चमीअर्चितात् / अर्चिताद्अर्चिताभ्याम्अर्चितेभ्यः
षष्ठीअर्चितस्यअर्चितयोःअर्चितानाम्
सप्तमीअर्चितेअर्चितयोःअर्चितेषु
सम्बोधनहे अर्चितहे अर्चितेहे अर्चितानि

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: अर्हित, नमस्यित, नमसित, अपचायित, अपचित
English: honoured, worshipped, respected, saluted, MBh.; Mn. &c.

📚 अमरकोश में:
• पूजित (३.१.१००) — पर्याय: अर्हित, नमस्यित, नमसित, अपचायित, अपचित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें