🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:24:09 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अर्दित (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअर्दितःअर्दितौअर्दिताः
द्वितीयाअर्दितम्अर्दितौअर्दितान्
तृतीयाअर्दितेनअर्दिताभ्याम्अर्दितैः
चतुर्थीअर्दितायअर्दिताभ्याम्अर्दितेभ्यः
पञ्चमीअर्दितात् / अर्दिताद्अर्दिताभ्याम्अर्दितेभ्यः
षष्ठीअर्दितस्यअर्दितयोःअर्दितानाम्
सप्तमीअर्दितेअर्दितयोःअर्दितेषु
सम्बोधनहे अर्दितहे अर्दितौहे अर्दिताः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: प्रार्थित
English: asked, requested, begged, L.

📚 अमरकोश में:
• माँगा हुआ (३.१.९६) — पर्याय: प्रार्थित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अर्दित (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअर्दितम्अर्दितेअर्दितानि
द्वितीयाअर्दितम्अर्दितेअर्दितानि
तृतीयाअर्दितेनअर्दिताभ्याम्अर्दितैः
चतुर्थीअर्दितायअर्दिताभ्याम्अर्दितेभ्यः
पञ्चमीअर्दितात् / अर्दिताद्अर्दिताभ्याम्अर्दितेभ्यः
षष्ठीअर्दितस्यअर्दितयोःअर्दितानाम्
सप्तमीअर्दितेअर्दितयोःअर्दितेषु
सम्बोधनहे अर्दितहे अर्दितेहे अर्दितानि

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: प्रार्थित
English: asked, requested, begged, L.

📚 अमरकोश में:
• माँगा हुआ (३.१.९६) — पर्याय: प्रार्थित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें