🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:58:58 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अविरति (पुंलिङ्ग)

- निरन्तर

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअविरतिःअविरतीअविरतयः
द्वितीयाअविरतिम्अविरतीअविरतीन्
तृतीयाअविरतिनाअविरतिभ्याम्अविरतिभिः
चतुर्थीअविरतयेअविरतिभ्याम्अविरतिभ्यः
पञ्चमीअविरतेःअविरतिभ्याम्अविरतिभ्यः
षष्ठीअविरतेःअविरत्योःअविरतीनाम्
सप्तमीअविरतौअविरत्योःअविरतिषु
सम्बोधनहे अविरतेहे अविरतीहे अविरतयः

अर्थ: - निरन्तर

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अविरति (स्त्रीलिङ्ग)

- निरन्तर

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअविरतिःअविरतीअविरतयः
द्वितीयाअविरतिम्अविरतीअविरतीः
तृतीयाअविरत्याअविरतिभ्याम्अविरतिभिः
चतुर्थीअविरतये / अविरत्यैअविरतिभ्याम्अविरतिभ्यः
पञ्चमीअविरतेः / अविरत्याःअविरतिभ्याम्अविरतिभ्यः
षष्ठीअविरतेः / अविरत्याःअविरत्योःअविरतीनाम्
सप्तमीअविरतौ / अविरत्याम्अविरत्योःअविरतिषु
सम्बोधनहे अविरतेहे अविरतीहे अविरतयः

अर्थ: - निरन्तर

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अविरति (नपुंसकलिङ्ग)

- निरन्तर

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअविरतिअविरतिनीअविरतीनि
द्वितीयाअविरतिअविरतिनीअविरतीनि
तृतीयाअविरतिनाअविरतिभ्याम्अविरतिभिः
चतुर्थीअविरतिने / अविरतयेअविरतिभ्याम्अविरतिभ्यः
पञ्चमीअविरतिनः / अविरतेःअविरतिभ्याम्अविरतिभ्यः
षष्ठीअविरतिनः / अविरतेःअविरतिनोः / अविरत्योःअविरतीनाम्
सप्तमीअविरतिनि / अविरतौअविरतिनोः / अविरत्योःअविरतिषु
सम्बोधनहे अविरति / हे अविरतेहे अविरतिनीहे अविरतीनि

अर्थ: - निरन्तर

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें