🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:32:19 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अव्यथिन् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप अव्यथी = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअव्यथीअव्यथिनौअव्यथिनः
द्वितीयाअव्यथिनम्अव्यथिनौअव्यथिनः
तृतीयाअव्यथिनाअव्यथिभ्याम्अव्यथिभिः
चतुर्थीअव्यथिनेअव्यथिभ्याम्अव्यथिभ्यः
पञ्चमीअव्यथिनःअव्यथिभ्याम्अव्यथिभ्यः
षष्ठीअव्यथिनःअव्यथिनोःअव्यथिनाम्
सप्तमीअव्यथिनिअव्यथिनोःअव्यथिषु
सम्बोधनहे अव्यथिन्हे अव्यथिनौहे अव्यथिनः

अर्थ: —
English: , Pāṇ. iii, 2, 157.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अव्यथि (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप अव्यथी = प्रथमा विभक्ति, द्विवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअव्यथिःअव्यथीअव्यथयः
द्वितीयाअव्यथिम्अव्यथीअव्यथीन्
तृतीयाअव्यथिनाअव्यथिभ्याम्अव्यथिभिः
चतुर्थीअव्यथयेअव्यथिभ्याम्अव्यथिभ्यः
पञ्चमीअव्यथेःअव्यथिभ्याम्अव्यथिभ्यः
षष्ठीअव्यथेःअव्यथ्योःअव्यथीनाम्
सप्तमीअव्यथौअव्यथ्योःअव्यथिषु
सम्बोधनहे अव्यथेहे अव्यथीहे अव्यथयः

अर्थ: —
English: not tremulous, not unsteady, sure-footed, safe, RV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें