🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:17:24 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अश्मज (पुंलिङ्ग)

गेरू

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअश्मजःअश्मजौअश्मजाः
द्वितीयाअश्मजम्अश्मजौअश्मजान्
तृतीयाअश्मजेनअश्मजाभ्याम्अश्मजैः
चतुर्थीअश्मजायअश्मजाभ्याम्अश्मजेभ्यः
पञ्चमीअश्मजात् / अश्मजाद्अश्मजाभ्याम्अश्मजेभ्यः
षष्ठीअश्मजस्यअश्मजयोःअश्मजानाम्
सप्तमीअश्मजेअश्मजयोःअश्मजेषु
सम्बोधनहे अश्मजहे अश्मजौहे अश्मजाः

अर्थ: गेरू
संस्कृत: पर्याय: गैरेय, अर्थ्य, गिरिज, शिलाजतु

📚 अमरकोश में:
• शिलाजीत (२.९.१०४) — पर्याय: गैरेय, अर्थ्य, गिरिज, शिलाजतु

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अश्मज (नपुंसकलिङ्ग)

गेरू

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअश्मजम्अश्मजेअश्मजानि
द्वितीयाअश्मजम्अश्मजेअश्मजानि
तृतीयाअश्मजेनअश्मजाभ्याम्अश्मजैः
चतुर्थीअश्मजायअश्मजाभ्याम्अश्मजेभ्यः
पञ्चमीअश्मजात् / अश्मजाद्अश्मजाभ्याम्अश्मजेभ्यः
षष्ठीअश्मजस्यअश्मजयोःअश्मजानाम्
सप्तमीअश्मजेअश्मजयोःअश्मजेषु
सम्बोधनहे अश्मजहे अश्मजेहे अश्मजानि

अर्थ: गेरू
संस्कृत: पर्याय: गैरेय, अर्थ्य, गिरिज, शिलाजतु

📚 अमरकोश में:
• शिलाजीत (२.९.१०४) — पर्याय: गैरेय, अर्थ्य, गिरिज, शिलाजतु

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें