🕉️ 21 November 2026, Saturday · 05:42:23 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अश्रुमय (पुंलिङ्ग)

अश्रु (आँसू) + मय (एक दानव)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअश्रुमयःअश्रुमयौअश्रुमयाः
द्वितीयाअश्रुमयम्अश्रुमयौअश्रुमयान्
तृतीयाअश्रुमयेणअश्रुमयाभ्याम्अश्रुमयैः
चतुर्थीअश्रुमयायअश्रुमयाभ्याम्अश्रुमयेभ्यः
पञ्चमीअश्रुमयात् / अश्रुमयाद्अश्रुमयाभ्याम्अश्रुमयेभ्यः
षष्ठीअश्रुमयस्यअश्रुमययोःअश्रुमयाणाम्
सप्तमीअश्रुमयेअश्रुमययोःअश्रुमयेषु
सम्बोधनहे अश्रुमयहे अश्रुमयौहे अश्रुमयाः

अर्थ: अश्रु (आँसू) + मय (एक दानव)
English: consisting of tears, Naiṣ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अश्रुमय (नपुंसकलिङ्ग)

अश्रु (आँसू) + मय (उदा.कनकमय, काष्ठमय)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअश्रुमयम्अश्रुमयेअश्रुमयाणि
द्वितीयाअश्रुमयम्अश्रुमयेअश्रुमयाणि
तृतीयाअश्रुमयेणअश्रुमयाभ्याम्अश्रुमयैः
चतुर्थीअश्रुमयायअश्रुमयाभ्याम्अश्रुमयेभ्यः
पञ्चमीअश्रुमयात् / अश्रुमयाद्अश्रुमयाभ्याम्अश्रुमयेभ्यः
षष्ठीअश्रुमयस्यअश्रुमययोःअश्रुमयाणाम्
सप्तमीअश्रुमयेअश्रुमययोःअश्रुमयेषु
सम्बोधनहे अश्रुमयहे अश्रुमयेहे अश्रुमयाणि

अर्थ: अश्रु (आँसू) + मय (उदा.कनकमय, काष्ठमय)
English: consisting of tears, Naiṣ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें