🕉️ 23 November 2026, Monday · 02:03:24 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अश्लाघ्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअश्लाघ्यःअश्लाघ्यौअश्लाघ्याः
द्वितीयाअश्लाघ्यम्अश्लाघ्यौअश्लाघ्यान्
तृतीयाअश्लाघ्येनअश्लाघ्याभ्याम्अश्लाघ्यैः
चतुर्थीअश्लाघ्यायअश्लाघ्याभ्याम्अश्लाघ्येभ्यः
पञ्चमीअश्लाघ्यात् / अश्लाघ्याद्अश्लाघ्याभ्याम्अश्लाघ्येभ्यः
षष्ठीअश्लाघ्यस्यअश्लाघ्ययोःअश्लाघ्यानाम्
सप्तमीअश्लाघ्येअश्लाघ्ययोःअश्लाघ्येषु
सम्बोधनहे अश्लाघ्यहे अश्लाघ्यौहे अश्लाघ्याः

अर्थ: —
English: not to be praised, base, Mṛcch.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अश्लाघ्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअश्लाघ्यम्अश्लाघ्येअश्लाघ्यानि
द्वितीयाअश्लाघ्यम्अश्लाघ्येअश्लाघ्यानि
तृतीयाअश्लाघ्येनअश्लाघ्याभ्याम्अश्लाघ्यैः
चतुर्थीअश्लाघ्यायअश्लाघ्याभ्याम्अश्लाघ्येभ्यः
पञ्चमीअश्लाघ्यात् / अश्लाघ्याद्अश्लाघ्याभ्याम्अश्लाघ्येभ्यः
षष्ठीअश्लाघ्यस्यअश्लाघ्ययोःअश्लाघ्यानाम्
सप्तमीअश्लाघ्येअश्लाघ्ययोःअश्लाघ्येषु
सम्बोधनहे अश्लाघ्यहे अश्लाघ्येहे अश्लाघ्यानि

अर्थ: —
English: not to be praised, base, Mṛcch.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬