🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:17:07 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

असाक्षिन् (पुंलिङ्ग)

- जो चश्मदीद गवाह न हो

🔎 आपका लिखा रूप असाक्षी = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअसाक्षीअसाक्षिणौअसाक्षिणः
द्वितीयाअसाक्षिणम्असाक्षिणौअसाक्षिणः
तृतीयाअसाक्षिणाअसाक्षिभ्याम्असाक्षिभिः
चतुर्थीअसाक्षिणेअसाक्षिभ्याम्असाक्षिभ्यः
पञ्चमीअसाक्षिणःअसाक्षिभ्याम्असाक्षिभ्यः
षष्ठीअसाक्षिणःअसाक्षिणोःअसाक्षिणाम्
सप्तमीअसाक्षिणिअसाक्षिणोःअसाक्षिषु
सम्बोधनहे असाक्षिन्हे असाक्षिणौहे असाक्षिणः

अर्थ: - जो चश्मदीद गवाह न हो

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

असाक्षिन् (स्त्रीलिङ्ग)

- जो चश्मदीद गवाह न हो

🔎 आपका लिखा रूप असाक्षी = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअसाक्षीअसाक्षिनौअसाक्षिनः
द्वितीयाअसाक्षिनम्असाक्षिनौअसाक्षिनः
तृतीयाअसाक्षिनाअसाक्षिभ्याम्असाक्षिभिः
चतुर्थीअसाक्षिनेअसाक्षिभ्याम्असाक्षिभ्यः
पञ्चमीअसाक्षिनःअसाक्षिभ्याम्असाक्षिभ्यः
षष्ठीअसाक्षिनःअसाक्षिनोःअसाक्षिनाम्
सप्तमीअसाक्षिनिअसाक्षिनोःअसाक्षिषु
सम्बोधनहे असाक्षिन्हे असाक्षिनौहे असाक्षिनः

अर्थ: - जो चश्मदीद गवाह न हो

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬