🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:27:58 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

असिक्नी (स्त्रीलिङ्ग)

सिता केशादौ शुभ्रा जरती तद्भिन्ना अवृद्धा असित-तकारस्य ल्नादेशः ङीप् च अन्तःपुर की युवती परिचारिका

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअसिक्नीअसिक्न्यौअसिक्न्यः
द्वितीयाअसिक्नीम्असिक्न्यौअसिक्नीः
तृतीयाअसिक्न्याअसिक्नीभ्याम्असिक्नीभिः
चतुर्थीअसिक्न्यैअसिक्नीभ्याम्असिक्नीभ्यः
पञ्चमीअसिक्न्याःअसिक्नीभ्याम्असिक्नीभ्यः
षष्ठीअसिक्न्याःअसिक्न्योःअसिक्नीनाम्
सप्तमीअसिक्न्याम्असिक्न्योःअसिक्नीषु
सम्बोधनहे असिक्निहे असिक्न्यौहे असिक्न्यः

अर्थ: सिता केशादौ शुभ्रा जरती तद्भिन्ना अवृद्धा असित-तकारस्य ल्नादेशः ङीप् च अन्तःपुर की युवती परिचारिका

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬