🕉️ 23 November 2026, Monday · 05:16:24 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

असिधेनु (पुंलिङ्ग)

चाकू

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअसिधेनुःअसिधेनूअसिधेनवः
द्वितीयाअसिधेनुम्असिधेनूअसिधेनून्
तृतीयाअसिधेनुनाअसिधेनुभ्याम्असिधेनुभिः
चतुर्थीअसिधेनवेअसिधेनुभ्याम्असिधेनुभ्यः
पञ्चमीअसिधेनोःअसिधेनुभ्याम्असिधेनुभ्यः
षष्ठीअसिधेनोःअसिधेन्वोःअसिधेनूनाम्
सप्तमीअसिधेनौअसिधेन्वोःअसिधेनुषु
सम्बोधनहे असिधेनोहे असिधेनूहे असिधेनवः

अर्थ: चाकू

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

असिधेनु (स्त्रीलिङ्ग)

चाकू

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअसिधेनुःअसिधेनूअसिधेनवः
द्वितीयाअसिधेनुम्असिधेनूअसिधेनूः
तृतीयाअसिधेन्वाअसिधेनुभ्याम्असिधेनुभिः
चतुर्थीअसिधेनवे / असिधेन्वैअसिधेनुभ्याम्असिधेनुभ्यः
पञ्चमीअसिधेनोः / असिधेन्वाःअसिधेनुभ्याम्असिधेनुभ्यः
षष्ठीअसिधेनोः / असिधेन्वाःअसिधेन्वोःअसिधेनूनाम्
सप्तमीअसिधेनौ / असिधेन्वाम्असिधेन्वोःअसिधेनुषु
सम्बोधनहे असिधेनोहे असिधेनूहे असिधेनवः

अर्थ: चाकू
English: a (small) knife, Daś.; Kathās.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬