🕉️ 22 November 2026, Sunday · 05:44:00 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

असुगन्ध (पुंलिङ्ग)

- जिसमें खुशबू न आती हो।

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअसुगन्धःअसुगन्धौअसुगन्धाः
द्वितीयाअसुगन्धम्असुगन्धौअसुगन्धान्
तृतीयाअसुगन्धेनअसुगन्धाभ्याम्असुगन्धैः
चतुर्थीअसुगन्धायअसुगन्धाभ्याम्असुगन्धेभ्यः
पञ्चमीअसुगन्धात् / असुगन्धाद्असुगन्धाभ्याम्असुगन्धेभ्यः
षष्ठीअसुगन्धस्यअसुगन्धयोःअसुगन्धानाम्
सप्तमीअसुगन्धेअसुगन्धयोःअसुगन्धेषु
सम्बोधनहे असुगन्धहे असुगन्धौहे असुगन्धाः

अर्थ: - जिसमें खुशबू न आती हो।

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

असुगन्ध (नपुंसकलिङ्ग)

- जिसमें खुशबू न आती हो।

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअसुगन्धम्असुगन्धेअसुगन्धानि
द्वितीयाअसुगन्धम्असुगन्धेअसुगन्धानि
तृतीयाअसुगन्धेनअसुगन्धाभ्याम्असुगन्धैः
चतुर्थीअसुगन्धायअसुगन्धाभ्याम्असुगन्धेभ्यः
पञ्चमीअसुगन्धात् / असुगन्धाद्असुगन्धाभ्याम्असुगन्धेभ्यः
षष्ठीअसुगन्धस्यअसुगन्धयोःअसुगन्धानाम्
सप्तमीअसुगन्धेअसुगन्धयोःअसुगन्धेषु
सम्बोधनहे असुगन्धहे असुगन्धेहे असुगन्धानि

अर्थ: - जिसमें खुशबू न आती हो।

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें