🕉️ 22 November 2026, Sunday · 12:15:56 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

असुनीति (स्त्रीलिङ्ग)

असु (सश्वास, प्राण) + नीति (निर्देशन, दिग्दर्शन)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअसुनीतिःअसुनीतीअसुनीतयः
द्वितीयाअसुनीतिम्असुनीतीअसुनीतीः
तृतीयाअसुनीत्याअसुनीतिभ्याम्असुनीतिभिः
चतुर्थीअसुनीतये / असुनीत्यैअसुनीतिभ्याम्असुनीतिभ्यः
पञ्चमीअसुनीतेः / असुनीत्याःअसुनीतिभ्याम्असुनीतिभ्यः
षष्ठीअसुनीतेः / असुनीत्याःअसुनीत्योःअसुनीतीनाम्
सप्तमीअसुनीतौ / असुनीत्याम्असुनीत्योःअसुनीतिषु
सम्बोधनहे असुनीतेहे असुनीतीहे असुनीतयः

अर्थ: असु (सश्वास, प्राण) + नीति (निर्देशन, दिग्दर्शन)
English: (अ॑सु-) the world of spirits, RV. x, 12, 4; 15, 14; 16, 2

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬