🕉️ 22 November 2026, Sunday · 09:35:01 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अस्कन्न (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअस्कन्नःअस्कन्नौअस्कन्नाः
द्वितीयाअस्कन्नम्अस्कन्नौअस्कन्नान्
तृतीयाअस्कन्नेनअस्कन्नाभ्याम्अस्कन्नैः
चतुर्थीअस्कन्नायअस्कन्नाभ्याम्अस्कन्नेभ्यः
पञ्चमीअस्कन्नात् / अस्कन्नाद्अस्कन्नाभ्याम्अस्कन्नेभ्यः
षष्ठीअस्कन्नस्यअस्कन्नयोःअस्कन्नानाम्
सप्तमीअस्कन्नेअस्कन्नयोःअस्कन्नेषु
सम्बोधनहे अस्कन्नहे अस्कन्नौहे अस्कन्नाः

अर्थ: —
English: not spilt (as an oblation), VS. ii, 8; ŚBr.; MBh. xii, 2318

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अस्कन्न (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअस्कन्नम्अस्कन्नेअस्कन्नानि
द्वितीयाअस्कन्नम्अस्कन्नेअस्कन्नानि
तृतीयाअस्कन्नेनअस्कन्नाभ्याम्अस्कन्नैः
चतुर्थीअस्कन्नायअस्कन्नाभ्याम्अस्कन्नेभ्यः
पञ्चमीअस्कन्नात् / अस्कन्नाद्अस्कन्नाभ्याम्अस्कन्नेभ्यः
षष्ठीअस्कन्नस्यअस्कन्नयोःअस्कन्नानाम्
सप्तमीअस्कन्नेअस्कन्नयोःअस्कन्नेषु
सम्बोधनहे अस्कन्नहे अस्कन्नेहे अस्कन्नानि

अर्थ: —
English: not spilt (as an oblation), VS. ii, 8; ŚBr.; MBh. xii, 2318

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬