🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:50:57 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अस्तब्ध (पुंलिङ्ग)

- चुस्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअस्तब्धःअस्तब्धौअस्तब्धाः
द्वितीयाअस्तब्धम्अस्तब्धौअस्तब्धान्
तृतीयाअस्तब्धेनअस्तब्धाभ्याम्अस्तब्धैः
चतुर्थीअस्तब्धायअस्तब्धाभ्याम्अस्तब्धेभ्यः
पञ्चमीअस्तब्धात् / अस्तब्धाद्अस्तब्धाभ्याम्अस्तब्धेभ्यः
षष्ठीअस्तब्धस्यअस्तब्धयोःअस्तब्धानाम्
सप्तमीअस्तब्धेअस्तब्धयोःअस्तब्धेषु
सम्बोधनहे अस्तब्धहे अस्तब्धौहे अस्तब्धाः

अर्थ: - चुस्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अस्तब्ध (नपुंसकलिङ्ग)

- चुस्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअस्तब्धम्अस्तब्धेअस्तब्धानि
द्वितीयाअस्तब्धम्अस्तब्धेअस्तब्धानि
तृतीयाअस्तब्धेनअस्तब्धाभ्याम्अस्तब्धैः
चतुर्थीअस्तब्धायअस्तब्धाभ्याम्अस्तब्धेभ्यः
पञ्चमीअस्तब्धात् / अस्तब्धाद्अस्तब्धाभ्याम्अस्तब्धेभ्यः
षष्ठीअस्तब्धस्यअस्तब्धयोःअस्तब्धानाम्
सप्तमीअस्तब्धेअस्तब्धयोःअस्तब्धेषु
सम्बोधनहे अस्तब्धहे अस्तब्धेहे अस्तब्धानि

अर्थ: - चुस्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें