🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:21:31 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अहिघ्न (नपुंसकलिङ्ग)

अहि (साँप, अजगर) + घ्न (हन् - क, स्त्रियां ङीप्)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअहिघ्नम्अहिघ्नेअहिघ्नानि
द्वितीयाअहिघ्नम्अहिघ्नेअहिघ्नानि
तृतीयाअहिघ्नेनअहिघ्नाभ्याम्अहिघ्नैः
चतुर्थीअहिघ्नायअहिघ्नाभ्याम्अहिघ्नेभ्यः
पञ्चमीअहिघ्नात् / अहिघ्नाद्अहिघ्नाभ्याम्अहिघ्नेभ्यः
षष्ठीअहिघ्नस्यअहिघ्नयोःअहिघ्नानाम्
सप्तमीअहिघ्नेअहिघ्नयोःअहिघ्नेषु
सम्बोधनहे अहिघ्नहे अहिघ्नेहे अहिघ्नानि

अर्थ: अहि (साँप, अजगर) + घ्न (हन् - क, स्त्रियां ङीप्)
English: the slaying of the serpent or demon Vṛtra, RV. vi, 18, 14 (loc. -घ्ने)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें