🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:48:54 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आगन्तृ (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआगन्ताआगन्तारौआगन्तारः
द्वितीयाआगन्तारम्आगन्तारौआगन्तॄन्
तृतीयाआगन्त्राआगन्तृभ्याम्आगन्तृभिः
चतुर्थीआगन्त्रेआगन्तृभ्याम्आगन्तृभ्यः
पञ्चमीआगन्तुःआगन्तृभ्याम्आगन्तृभ्यः
षष्ठीआगन्तुःआगन्त्रोःआगन्तॄणाम्
सप्तमीआगन्तरिआगन्त्रोःआगन्तृषु
सम्बोधनहे आगन्तःहे आगन्तारौहे आगन्तारः

अर्थ: —
English: (fut. p.) about or intending to come, ŚBr. i.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

आगन्तृ (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआगन्तृआगन्तृणीआगन्तॄणि
द्वितीयाआगन्तृआगन्तृणीआगन्तॄणि
तृतीयाआगन्तृणा / आगन्त्राआगन्तृभ्याम्आगन्तृभिः
चतुर्थीआगन्तृणे / आगन्त्रेआगन्तृभ्याम्आगन्तृभ्यः
पञ्चमीआगन्तृणः / आगन्तुःआगन्तृभ्याम्आगन्तृभ्यः
षष्ठीआगन्तृणः / आगन्तुःआगन्तृणोः / आगन्त्रोःआगन्तॄणाम्
सप्तमीआगन्तृणि / आगन्तरिआगन्तृणोः / आगन्त्रोःआगन्तृषु
सम्बोधनहे आगन्तृ / हे आगन्तःहे आगन्तृणीहे आगन्तॄणि

अर्थ: —
English: (fut. p.) about or intending to come, ŚBr. i.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें