🕉️ 21 November 2026, Saturday · 04:08:42 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आगस्तीय (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआगस्तीयःआगस्तीयौआगस्तीयाः
द्वितीयाआगस्तीयम्आगस्तीयौआगस्तीयान्
तृतीयाआगस्तीयेनआगस्तीयाभ्याम्आगस्तीयैः
चतुर्थीआगस्तीयस्मै / आगस्तीयायआगस्तीयाभ्याम्आगस्तीयेभ्यः
पञ्चमीआगस्तीयस्मात् / आगस्तीयस्माद् / आगस्तीयात् / आगस्तीयाद्आगस्तीयाभ्याम्आगस्तीयेभ्यः
षष्ठीआगस्तीयस्यआगस्तीययोःआगस्तीयानाम्
सप्तमीआगस्तीयस्मिन् / आगस्तीयेआगस्तीययोःआगस्तीयेषु
सम्बोधनहे आगस्तीयहे आगस्तीयौहे आगस्तीयाः

अर्थ: —
English: relating to Agastya, Pāṇ. vi, 4, 149 Comm.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

आगस्तीय (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआगस्तीयम्आगस्तीयेआगस्तीयानि
द्वितीयाआगस्तीयम्आगस्तीयेआगस्तीयानि
तृतीयाआगस्तीयेनआगस्तीयाभ्याम्आगस्तीयैः
चतुर्थीआगस्तीयस्मै / आगस्तीयायआगस्तीयाभ्याम्आगस्तीयेभ्यः
पञ्चमीआगस्तीयस्मात् / आगस्तीयस्माद् / आगस्तीयात् / आगस्तीयाद्आगस्तीयाभ्याम्आगस्तीयेभ्यः
षष्ठीआगस्तीयस्यआगस्तीययोःआगस्तीयानाम्
सप्तमीआगस्तीयस्मिन् / आगस्तीयेआगस्तीययोःआगस्तीयेषु
सम्बोधनहे आगस्तीयहे आगस्तीयेहे आगस्तीयानि

अर्थ: —
English: relating to Agastya, Pāṇ. vi, 4, 149 Comm.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें