🕉️ 22 November 2026, Sunday · 05:37:24 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आघोषयत् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआघोषयन्आघोषयन्तौआघोषयन्तः
द्वितीयाआघोषयन्तम्आघोषयन्तौआघोषयतः
तृतीयाआघोषयताआघोषयद्भ्याम्आघोषयद्भिः
चतुर्थीआघोषयतेआघोषयद्भ्याम्आघोषयद्भ्यः
पञ्चमीआघोषयतःआघोषयद्भ्याम्आघोषयद्भ्यः
षष्ठीआघोषयतःआघोषयतोःआघोषयताम्
सप्तमीआघोषयतिआघोषयतोःआघोषयत्सु
सम्बोधनहे आघोषयन्हे आघोषयन्तौहे आघोषयन्तः

अर्थ: —
English: (Caus. p.) causing to sound, RV. x, 76, 6; 94, 4

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

आघोषयत् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआघोषयत् / आघोषयद्आघोषयतीआघोषयन्ति
द्वितीयाआघोषयत् / आघोषयद्आघोषयतीआघोषयन्ति
तृतीयाआघोषयताआघोषयद्भ्याम्आघोषयद्भिः
चतुर्थीआघोषयतेआघोषयद्भ्याम्आघोषयद्भ्यः
पञ्चमीआघोषयतःआघोषयद्भ्याम्आघोषयद्भ्यः
षष्ठीआघोषयतःआघोषयतोःआघोषयताम्
सप्तमीआघोषयतिआघोषयतोःआघोषयत्सु
सम्बोधनहे आघोषयत् / हे आघोषयद्हे आघोषयतीहे आघोषयन्ति

अर्थ: —
English: (Caus. p.) causing to sound, RV. x, 76, 6; 94, 4

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें