🕉️ 23 November 2026, Monday · 04:46:48 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आजिसृत् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआजिसृत् / आजिसृद्आजिसृतौआजिसृतः
द्वितीयाआजिसृतम्आजिसृतौआजिसृतः
तृतीयाआजिसृताआजिसृद्भ्याम्आजिसृद्भिः
चतुर्थीआजिसृतेआजिसृद्भ्याम्आजिसृद्भ्यः
पञ्चमीआजिसृतःआजिसृद्भ्याम्आजिसृद्भ्यः
षष्ठीआजिसृतःआजिसृतोःआजिसृताम्
सप्तमीआजिसृतिआजिसृतोःआजिसृत्सु
सम्बोधनहे आजिसृत् / हे आजिसृद्हे आजिसृतौहे आजिसृतः

अर्थ: —
English: = -कृ॑त् q.v., ŚBr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

आजिसृत् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआजिसृत् / आजिसृद्आजिसृतीआजिसृन्ति
द्वितीयाआजिसृत् / आजिसृद्आजिसृतीआजिसृन्ति / आजिसानि
तृतीयाआजिस्ना / आजिसृताआजिसृद्भ्याम् / आजिसभ्याम्आजिसृद्भिः / आजिसभिः
चतुर्थीआजिस्ने / आजिसृतेआजिसृद्भ्याम् / आजिसभ्याम्आजिसृद्भ्यः / आजिसभ्यः
पञ्चमीआजिस्नः / आजिसृतःआजिसृद्भ्याम् / आजिसभ्याम्आजिसृद्भ्यः / आजिसभ्यः
षष्ठीआजिस्नः / आजिसृतःआजिस्नोः / आजिसृतोःआजिस्नाम् / आजिसृताम्
सप्तमीआजिसनि / आजिस्नि / आजिसृतिआजिस्नोः / आजिसृतोःआजिसृत्सु / आजिससु
सम्बोधनहे आजिसृत् / हे आजिसृद्हे आजिसृतीहे आजिसृन्ति

अर्थ: —
English: = -कृ॑त् q.v., ŚBr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬