🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:15:06 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आढ्याडु (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआढ्याडुःआढ्याडूआढ्याडवः
द्वितीयाआढ्याडुम्आढ्याडूआढ्याडून्
तृतीयाआढ्याडुनाआढ्याडुभ्याम्आढ्याडुभिः
चतुर्थीआढ्याडवेआढ्याडुभ्याम्आढ्याडुभ्यः
पञ्चमीआढ्याडोःआढ्याडुभ्याम्आढ्याडुभ्यः
षष्ठीआढ्याडोःआढ्याड्वोःआढ्याडूनाम्
सप्तमीआढ्याडौआढ्याड्वोःआढ्याडुषु
सम्बोधनहे आढ्याडोहे आढ्याडूहे आढ्याडवः

अर्थ: —
English: (with affix आडु = आलु in दयालु &c.) wishing to become rich, Nir. xii, 14.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

आढ्याडु (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआढ्याडुआढ्याडुनीआढ्याडूनि
द्वितीयाआढ्याडुआढ्याडुनीआढ्याडूनि
तृतीयाआढ्याडुनाआढ्याडुभ्याम्आढ्याडुभिः
चतुर्थीआढ्याडुने / आढ्याडवेआढ्याडुभ्याम्आढ्याडुभ्यः
पञ्चमीआढ्याडुनः / आढ्याडोःआढ्याडुभ्याम्आढ्याडुभ्यः
षष्ठीआढ्याडुनः / आढ्याडोःआढ्याडुनोः / आढ्याड्वोःआढ्याडूनाम्
सप्तमीआढ्याडुनि / आढ्याडौआढ्याडुनोः / आढ्याड्वोःआढ्याडुषु
सम्बोधनहे आढ्याडु / हे आढ्याडोहे आढ्याडुनीहे आढ्याडूनि

अर्थ: —
English: (with affix आडु = आलु in दयालु &c.) wishing to become rich, Nir. xii, 14.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें