🕉️ 21 November 2026, Saturday · 03:53:22 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आत्मकीय (पुंलिङ्ग)

अपनों से संबन्ध रखने वाला, अपना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआत्मकीयःआत्मकीयौआत्मकीयाः
द्वितीयाआत्मकीयम्आत्मकीयौआत्मकीयान्
तृतीयाआत्मकीयेनआत्मकीयाभ्याम्आत्मकीयैः
चतुर्थीआत्मकीयायआत्मकीयाभ्याम्आत्मकीयेभ्यः
पञ्चमीआत्मकीयात् / आत्मकीयाद्आत्मकीयाभ्याम्आत्मकीयेभ्यः
षष्ठीआत्मकीयस्यआत्मकीययोःआत्मकीयानाम्
सप्तमीआत्मकीयेआत्मकीययोःआत्मकीयेषु
सम्बोधनहे आत्मकीयहे आत्मकीयौहे आत्मकीयाः

अर्थ: अपनों से संबन्ध रखने वाला, अपना

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

आत्मकीय (नपुंसकलिङ्ग)

अपनों से संबन्ध रखने वाला, अपना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआत्मकीयम्आत्मकीयेआत्मकीयानि
द्वितीयाआत्मकीयम्आत्मकीयेआत्मकीयानि
तृतीयाआत्मकीयेनआत्मकीयाभ्याम्आत्मकीयैः
चतुर्थीआत्मकीयायआत्मकीयाभ्याम्आत्मकीयेभ्यः
पञ्चमीआत्मकीयात् / आत्मकीयाद्आत्मकीयाभ्याम्आत्मकीयेभ्यः
षष्ठीआत्मकीयस्यआत्मकीययोःआत्मकीयानाम्
सप्तमीआत्मकीयेआत्मकीययोःआत्मकीयेषु
सम्बोधनहे आत्मकीयहे आत्मकीयेहे आत्मकीयानि

अर्थ: अपनों से संबन्ध रखने वाला, अपना

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें