🕉️ 21 November 2026, Saturday · 03:30:50 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आत्मन्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआत्मन्यःआत्मन्यौआत्मन्याः
द्वितीयाआत्मन्यम्आत्मन्यौआत्मन्यान्
तृतीयाआत्मन्येनआत्मन्याभ्याम्आत्मन्यैः
चतुर्थीआत्मन्यायआत्मन्याभ्याम्आत्मन्येभ्यः
पञ्चमीआत्मन्यात् / आत्मन्याद्आत्मन्याभ्याम्आत्मन्येभ्यः
षष्ठीआत्मन्यस्यआत्मन्ययोःआत्मन्यानाम्
सप्तमीआत्मन्येआत्मन्ययोःआत्मन्येषु
सम्बोधनहे आत्मन्यहे आत्मन्यौहे आत्मन्याः

अर्थ: —
English: being connected with one's self, TāṇḍyaBr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

आत्मन्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआत्मन्यम्आत्मन्येआत्मन्यानि
द्वितीयाआत्मन्यम्आत्मन्येआत्मन्यानि
तृतीयाआत्मन्येनआत्मन्याभ्याम्आत्मन्यैः
चतुर्थीआत्मन्यायआत्मन्याभ्याम्आत्मन्येभ्यः
पञ्चमीआत्मन्यात् / आत्मन्याद्आत्मन्याभ्याम्आत्मन्येभ्यः
षष्ठीआत्मन्यस्यआत्मन्ययोःआत्मन्यानाम्
सप्तमीआत्मन्येआत्मन्ययोःआत्मन्येषु
सम्बोधनहे आत्मन्यहे आत्मन्येहे आत्मन्यानि

अर्थ: —
English: being connected with one's self, TāṇḍyaBr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें