🕉️ 21 November 2026, Saturday · 12:39:14 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आत्रेयी (स्त्रीलिङ्ग)

अत्रि की पुत्री

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआत्रेयीआत्रेय्यौआत्रेय्यः
द्वितीयाआत्रेयीम्आत्रेय्यौआत्रेयीः
तृतीयाआत्रेय्याआत्रेयीभ्याम्आत्रेयीभिः
चतुर्थीआत्रेय्यैआत्रेयीभ्याम्आत्रेयीभ्यः
पञ्चमीआत्रेय्याःआत्रेयीभ्याम्आत्रेयीभ्यः
षष्ठीआत्रेय्याःआत्रेय्योःआत्रेयीणाम्
सप्तमीआत्रेय्याम्आत्रेय्योःआत्रेयीषु
सम्बोधनहे आत्रेयिहे आत्रेय्यौहे आत्रेय्यः

अर्थ: अत्रि की पुत्री
संस्कृत: पर्याय: रजस्वला, स्त्रीधर्मिणी, अवि, मलिनी, पुष्पवती

📚 अमरकोश में:
• रजस्वला स्त्री (२.६.२०) — पर्याय: रजस्वला, स्त्रीधर्मिणी, अवि, मलिनी, पुष्पवती

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें