🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:07:43 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आप्यान (नपुंसकलिङ्ग)

प्रेम

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआप्यानम्आप्यानेआप्यानानि
द्वितीयाआप्यानम्आप्यानेआप्यानानि
तृतीयाआप्यानेनआप्यानाभ्याम्आप्यानैः
चतुर्थीआप्यानायआप्यानाभ्याम्आप्यानेभ्यः
पञ्चमीआप्यानात् / आप्यानाद्आप्यानाभ्याम्आप्यानेभ्यः
षष्ठीआप्यानस्यआप्यानयोःआप्यानानाम्
सप्तमीआप्यानेआप्यानयोःआप्यानेषु
सम्बोधनहे आप्यानहे आप्यानेहे आप्यानानि

अर्थ: प्रेम

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

आप्यान (पुंलिङ्ग)

प्रेम

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआप्यानःआप्यानौआप्यानाः
द्वितीयाआप्यानम्आप्यानौआप्यानान्
तृतीयाआप्यानेनआप्यानाभ्याम्आप्यानैः
चतुर्थीआप्यानायआप्यानाभ्याम्आप्यानेभ्यः
पञ्चमीआप्यानात् / आप्यानाद्आप्यानाभ्याम्आप्यानेभ्यः
षष्ठीआप्यानस्यआप्यानयोःआप्यानानाम्
सप्तमीआप्यानेआप्यानयोःआप्यानेषु
सम्बोधनहे आप्यानहे आप्यानौहे आप्यानाः

अर्थ: प्रेम
English: stout, robust, increased

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें