🕉️ 23 November 2026, Monday · 05:13:59 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आमिषत्व (नपुंसकलिङ्ग)

दीर्घश्च" मांस

🔎 आपका लिखा रूप आमिषत्व = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआमिषत्वम्आमिषत्वेआमिषत्वानि
द्वितीयाआमिषत्वम्आमिषत्वेआमिषत्वानि
तृतीयाआमिषत्वेनआमिषत्वाभ्याम्आमिषत्वैः
चतुर्थीआमिषत्वायआमिषत्वाभ्याम्आमिषत्वेभ्यः
पञ्चमीआमिषत्वात् / आमिषत्वाद्आमिषत्वाभ्याम्आमिषत्वेभ्यः
षष्ठीआमिषत्वस्यआमिषत्वयोःआमिषत्वानाम्
सप्तमीआमिषत्वेआमिषत्वयोःआमिषत्वेषु
सम्बोधनहे आमिषत्वहे आमिषत्वेहे आमिषत्वानि

अर्थ: दीर्घश्च" मांस

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬