🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:05:27 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आम्रिन् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआम्रीआम्रिणौआम्रिणः
द्वितीयाआम्रिणम्आम्रिणौआम्रिणः
तृतीयाआम्रिणाआम्रिभ्याम्आम्रिभिः
चतुर्थीआम्रिणेआम्रिभ्याम्आम्रिभ्यः
पञ्चमीआम्रिणःआम्रिभ्याम्आम्रिभ्यः
षष्ठीआम्रिणःआम्रिणोःआम्रिणाम्
सप्तमीआम्रिणिआम्रिणोःआम्रिषु
सम्बोधनहे आम्रिन्हे आम्रिणौहे आम्रिणः

अर्थ: —
English: containing mango trees. Comm. on Pāṇ.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

आम्रिन् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआम्रिआम्रिणीआम्रीणि
द्वितीयाआम्रिआम्रिणीआम्रीणि
तृतीयाआम्रिणाआम्रिभ्याम्आम्रिभिः
चतुर्थीआम्रिणेआम्रिभ्याम्आम्रिभ्यः
पञ्चमीआम्रिणःआम्रिभ्याम्आम्रिभ्यः
षष्ठीआम्रिणःआम्रिणोःआम्रिणाम्
सप्तमीआम्रिणिआम्रिणोःआम्रिषु
सम्बोधनहे आम्रिन् / हे आम्रिहे आम्रिणीहे आम्रीणि

अर्थ: —
English: containing mango trees. Comm. on Pāṇ.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें