🕉️ 23 November 2026, Monday · 01:57:30 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आयुष्यगण (पुंलिङ्ग)

आयुष्य (लम्बा जीवन करने वाला, जीवनप्रद) + गण (रेवड़, झुंड)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआयुष्यगणःआयुष्यगणौआयुष्यगणाः
द्वितीयाआयुष्यगणम्आयुष्यगणौआयुष्यगणान्
तृतीयाआयुष्यगणेनआयुष्यगणाभ्याम्आयुष्यगणैः
चतुर्थीआयुष्यगणायआयुष्यगणाभ्याम्आयुष्यगणेभ्यः
पञ्चमीआयुष्यगणात् / आयुष्यगणाद्आयुष्यगणाभ्याम्आयुष्यगणेभ्यः
षष्ठीआयुष्यगणस्यआयुष्यगणयोःआयुष्यगणानाम्
सप्तमीआयुष्यगणेआयुष्यगणयोःआयुष्यगणेषु
सम्बोधनहे आयुष्यगणहे आयुष्यगणौहे आयुष्यगणाः

अर्थ: आयुष्य (लम्बा जीवन करने वाला, जीवनप्रद) + गण (रेवड़, झुंड)
English: N. of a class of hymns for prolonging life, AV.Pariś.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬