🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:42:26 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आरक्त (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआरक्तःआरक्तौआरक्ताः
द्वितीयाआरक्तम्आरक्तौआरक्तान्
तृतीयाआरक्तेनआरक्ताभ्याम्आरक्तैः
चतुर्थीआरक्तायआरक्ताभ्याम्आरक्तेभ्यः
पञ्चमीआरक्तात् / आरक्ताद्आरक्ताभ्याम्आरक्तेभ्यः
षष्ठीआरक्तस्यआरक्तयोःआरक्तानाम्
सप्तमीआरक्तेआरक्तयोःआरक्तेषु
सम्बोधनहे आरक्तहे आरक्तौहे आरक्ताः

अर्थ: —
English: reddish, Suśr.; Vikr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

आरक्त (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआरक्तम्आरक्तेआरक्तानि
द्वितीयाआरक्तम्आरक्तेआरक्तानि
तृतीयाआरक्तेनआरक्ताभ्याम्आरक्तैः
चतुर्थीआरक्तायआरक्ताभ्याम्आरक्तेभ्यः
पञ्चमीआरक्तात् / आरक्ताद्आरक्ताभ्याम्आरक्तेभ्यः
षष्ठीआरक्तस्यआरक्तयोःआरक्तानाम्
सप्तमीआरक्तेआरक्तयोःआरक्तेषु
सम्बोधनहे आरक्तहे आरक्तेहे आरक्तानि

अर्थ: —
English: reddish, Suśr.; Vikr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें