🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:26:04 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आश्रमिन् (पुंलिङ्ग)

धार्मक जीवन के चार काल या पदों में किसी एक से संबंध रखने वाला

🔎 आपका लिखा रूप आश्रमी = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआश्रमीआश्रमिनौआश्रमिनः
द्वितीयाआश्रमिनम्आश्रमिनौआश्रमिनः
तृतीयाआश्रमिनाआश्रमिभ्याम्आश्रमिभिः
चतुर्थीआश्रमिनेआश्रमिभ्याम्आश्रमिभ्यः
पञ्चमीआश्रमिनःआश्रमिभ्याम्आश्रमिभ्यः
षष्ठीआश्रमिनःआश्रमिनोःआश्रमिनाम्
सप्तमीआश्रमिनिआश्रमिनोःआश्रमिषु
सम्बोधनहे आश्रमिन्हे आश्रमिनौहे आश्रमिनः

अर्थ: धार्मक जीवन के चार काल या पदों में किसी एक से संबंध रखने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

आश्रमिन् (स्त्रीलिङ्ग)

धार्मक जीवन के चार काल या पदों में किसी एक से संबंध रखने वाला

🔎 आपका लिखा रूप आश्रमी = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआश्रमीआश्रमिनौआश्रमिनः
द्वितीयाआश्रमिनम्आश्रमिनौआश्रमिनः
तृतीयाआश्रमिनाआश्रमिभ्याम्आश्रमिभिः
चतुर्थीआश्रमिनेआश्रमिभ्याम्आश्रमिभ्यः
पञ्चमीआश्रमिनःआश्रमिभ्याम्आश्रमिभ्यः
षष्ठीआश्रमिनःआश्रमिनोःआश्रमिनाम्
सप्तमीआश्रमिनिआश्रमिनोःआश्रमिषु
सम्बोधनहे आश्रमिन्हे आश्रमिनौहे आश्रमिनः

अर्थ: धार्मक जीवन के चार काल या पदों में किसी एक से संबंध रखने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें