🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:09:11 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आसाद्य (पुंलिङ्ग)

आस (आसन) + अद्य (भोजन, खाने के योग्य पदार्थ)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआसाद्यःआसाद्यौआसाद्याः
द्वितीयाआसाद्यम्आसाद्यौआसाद्यान्
तृतीयाआसाद्येनआसाद्याभ्याम्आसाद्यैः
चतुर्थीआसाद्यायआसाद्याभ्याम्आसाद्येभ्यः
पञ्चमीआसाद्यात् / आसाद्याद्आसाद्याभ्याम्आसाद्येभ्यः
षष्ठीआसाद्यस्यआसाद्ययोःआसाद्यानाम्
सप्तमीआसाद्येआसाद्ययोःआसाद्येषु
सम्बोधनहे आसाद्यहे आसाद्यौहे आसाद्याः

अर्थ: आस (आसन) + अद्य (भोजन, खाने के योग्य पदार्थ)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

आसाद्य (नपुंसकलिङ्ग)

आस (आसन) + अद्य (भोजन, खाने के योग्य पदार्थ)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआसाद्यम्आसाद्येआसाद्यानि
द्वितीयाआसाद्यम्आसाद्येआसाद्यानि
तृतीयाआसाद्येनआसाद्याभ्याम्आसाद्यैः
चतुर्थीआसाद्यायआसाद्याभ्याम्आसाद्येभ्यः
पञ्चमीआसाद्यात् / आसाद्याद्आसाद्याभ्याम्आसाद्येभ्यः
षष्ठीआसाद्यस्यआसाद्ययोःआसाद्यानाम्
सप्तमीआसाद्येआसाद्ययोःआसाद्येषु
सम्बोधनहे आसाद्यहे आसाद्येहे आसाद्यानि

अर्थ: आस (आसन) + अद्य (भोजन, खाने के योग्य पदार्थ)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें