🕉️ 21 November 2026, Saturday · 11:12:34 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

आस्थानी (स्त्रीलिङ्ग)

सभा-भवन

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाआस्थानीआस्थान्यौआस्थान्यः
द्वितीयाआस्थानीम्आस्थान्यौआस्थानीः
तृतीयाआस्थान्याआस्थानीभ्याम्आस्थानीभिः
चतुर्थीआस्थान्यैआस्थानीभ्याम्आस्थानीभ्यः
पञ्चमीआस्थान्याःआस्थानीभ्याम्आस्थानीभ्यः
षष्ठीआस्थान्याःआस्थान्योःआस्थानीनाम्
सप्तमीआस्थान्याम्आस्थान्योःआस्थानीषु
सम्बोधनहे आस्थानिहे आस्थान्यौहे आस्थान्यः

अर्थ: सभा-भवन
संस्कृत: पर्याय: समज्या, परिषद्, गोष्ठी, सभा, समिति

📚 अमरकोश में:
• सभा के नाम (२.७.१७) — पर्याय: समज्या, परिषद्, गोष्ठी, सभा, समिति, संसद्, आस्थान, सदस्

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें