🕉️ 21 November 2026, Saturday · 05:04:24 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

उत्तमता (स्त्रीलिङ्ग)

उत्त (आद्र, गीला) + मता (सोचा हुआ, माना हुआ)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाउत्तमताउत्तमतेउत्तमताः
द्वितीयाउत्तमताम्उत्तमतेउत्तमताः
तृतीयाउत्तमतयाउत्तमताभ्याम्उत्तमताभिः
चतुर्थीउत्तमतायैउत्तमताभ्याम्उत्तमताभ्यः
पञ्चमीउत्तमतायाःउत्तमताभ्याम्उत्तमताभ्यः
षष्ठीउत्तमतायाःउत्तमतयोःउत्तमतानाम्
सप्तमीउत्तमतायाम्उत्तमतयोःउत्तमतासु
सम्बोधनहे उत्तमतेहे उत्तमतेहे उत्तमताः

अर्थ: उत्त (आद्र, गीला) + मता (सोचा हुआ, माना हुआ)
English: or उत्-तम॑—त्व, n. excellence, superiority

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें