🕉️ 20 November 2026, Friday · 04:29:25 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

उत्ताल (पुंलिङ्ग)

"बड़ा, मजबूत"

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाउत्तालःउत्तालौउत्तालाः
द्वितीयाउत्तालम्उत्तालौउत्तालान्
तृतीयाउत्तालेनउत्तालाभ्याम्उत्तालैः
चतुर्थीउत्तालायउत्तालाभ्याम्उत्तालेभ्यः
पञ्चमीउत्तालात् / उत्तालाद्उत्तालाभ्याम्उत्तालेभ्यः
षष्ठीउत्तालस्यउत्तालयोःउत्तालानाम्
सप्तमीउत्तालेउत्तालयोःउत्तालेषु
सम्बोधनहे उत्तालहे उत्तालौहे उत्तालाः

अर्थ: "बड़ा, मजबूत"

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

उत्ताल (नपुंसकलिङ्ग)

"बड़ा, मजबूत"

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाउत्तालम्उत्तालेउत्तालानि
द्वितीयाउत्तालम्उत्तालेउत्तालानि
तृतीयाउत्तालेनउत्तालाभ्याम्उत्तालैः
चतुर्थीउत्तालायउत्तालाभ्याम्उत्तालेभ्यः
पञ्चमीउत्तालात् / उत्तालाद्उत्तालाभ्याम्उत्तालेभ्यः
षष्ठीउत्तालस्यउत्तालयोःउत्तालानाम्
सप्तमीउत्तालेउत्तालयोःउत्तालेषु
सम्बोधनहे उत्तालहे उत्तालेहे उत्तालानि

अर्थ: "बड़ा, मजबूत"

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें