🕉️ 22 November 2026, Sunday · 05:11:58 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

उत्थित (पुंलिङ्ग)

उदित या उठा हुआ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाउत्थितःउत्थितौउत्थिताः
द्वितीयाउत्थितम्उत्थितौउत्थितान्
तृतीयाउत्थितेनउत्थिताभ्याम्उत्थितैः
चतुर्थीउत्थितायउत्थिताभ्याम्उत्थितेभ्यः
पञ्चमीउत्थितात् / उत्थिताद्उत्थिताभ्याम्उत्थितेभ्यः
षष्ठीउत्थितस्यउत्थितयोःउत्थितानाम्
सप्तमीउत्थितेउत्थितयोःउत्थितेषु
सम्बोधनहे उत्थितहे उत्थितौहे उत्थिताः

अर्थ: उदित या उठा हुआ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

उत्थित (नपुंसकलिङ्ग)

उदित या उठा हुआ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाउत्थितम्उत्थितेउत्थितानि
द्वितीयाउत्थितम्उत्थितेउत्थितानि
तृतीयाउत्थितेनउत्थिताभ्याम्उत्थितैः
चतुर्थीउत्थितायउत्थिताभ्याम्उत्थितेभ्यः
पञ्चमीउत्थितात् / उत्थिताद्उत्थिताभ्याम्उत्थितेभ्यः
षष्ठीउत्थितस्यउत्थितयोःउत्थितानाम्
सप्तमीउत्थितेउत्थितयोःउत्थितेषु
सम्बोधनहे उत्थितहे उत्थितेहे उत्थितानि

अर्थ: उदित या उठा हुआ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें