🕉️ 21 November 2026, Saturday · 01:38:42 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

उदरंभरि (स्त्रीलिङ्ग)

केवल अपना पेट भरने वाला, स्वार्थी

🔎 आपका लिखा रूप उदरंभरी = प्रथमा विभक्ति, द्विवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाउदरंभरिःउदरंभरीउदरंभरयः
द्वितीयाउदरंभरिम्उदरंभरीउदरंभरीः
तृतीयाउदरंभर्याउदरंभरिभ्याम्उदरंभरिभिः
चतुर्थीउदरंभरये / उदरंभर्यैउदरंभरिभ्याम्उदरंभरिभ्यः
पञ्चमीउदरंभरेः / उदरंभर्याःउदरंभरिभ्याम्उदरंभरिभ्यः
षष्ठीउदरंभरेः / उदरंभर्याःउदरंभर्योःउदरंभरीणाम्
सप्तमीउदरंभरौ / उदरंभर्याम्उदरंभर्योःउदरंभरिषु
सम्बोधनहे उदरंभरेहे उदरंभरीहे उदरंभरयः

अर्थ: केवल अपना पेट भरने वाला, स्वार्थी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

उदरंभरि (पुंलिङ्ग)

केवल अपना पेट भरने वाला, स्वार्थी

🔎 आपका लिखा रूप उदरंभरी = प्रथमा विभक्ति, द्विवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाउदरंभरिःउदरंभरीउदरंभरयः
द्वितीयाउदरंभरिम्उदरंभरीउदरंभरीन्
तृतीयाउदरंभरिणाउदरंभरिभ्याम्उदरंभरिभिः
चतुर्थीउदरंभरयेउदरंभरिभ्याम्उदरंभरिभ्यः
पञ्चमीउदरंभरेःउदरंभरिभ्याम्उदरंभरिभ्यः
षष्ठीउदरंभरेःउदरंभर्योःउदरंभरीणाम्
सप्तमीउदरंभरौउदरंभर्योःउदरंभरिषु
सम्बोधनहे उदरंभरेहे उदरंभरीहे उदरंभरयः

अर्थ: केवल अपना पेट भरने वाला, स्वार्थी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें