🕉️ 22 November 2026, Sunday · 06:11:05 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

उदर्द्ध (पुंलिङ्ग)

उद (पानी, जल) + ऋद्ध (विष्णु)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाउदर्द्धःउदर्द्धौउदर्द्धाः
द्वितीयाउदर्द्धम्उदर्द्धौउदर्द्धान्
तृतीयाउदर्द्धेनउदर्द्धाभ्याम्उदर्द्धैः
चतुर्थीउदर्द्धायउदर्द्धाभ्याम्उदर्द्धेभ्यः
पञ्चमीउदर्द्धात् / उदर्द्धाद्उदर्द्धाभ्याम्उदर्द्धेभ्यः
षष्ठीउदर्द्धस्यउदर्द्धयोःउदर्द्धानाम्
सप्तमीउदर्द्धेउदर्द्धयोःउदर्द्धेषु
सम्बोधनहे उदर्द्धहे उदर्द्धौहे उदर्द्धाः

अर्थ: उद (पानी, जल) + ऋद्ध (विष्णु)
English: (√ ऋध्), scarlet fever, W.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें