🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:21:14 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

उदूखल (पुंलिङ्ग)

उलूखल

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाउदूखलःउदूखलौउदूखलाः
द्वितीयाउदूखलम्उदूखलौउदूखलान्
तृतीयाउदूखलेनउदूखलाभ्याम्उदूखलैः
चतुर्थीउदूखलायउदूखलाभ्याम्उदूखलेभ्यः
पञ्चमीउदूखलात् / उदूखलाद्उदूखलाभ्याम्उदूखलेभ्यः
षष्ठीउदूखलस्यउदूखलयोःउदूखलानाम्
सप्तमीउदूखलेउदूखलयोःउदूखलेषु
सम्बोधनहे उदूखलहे उदूखलौहे उदूखलाः

अर्थ: उलूखल
संस्कृत: पर्याय: उलूखल

📚 अमरकोश में:
• ओखली (२.९.२६) — पर्याय: उलूखल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

उदूखल (नपुंसकलिङ्ग)

उलूखल

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाउदूखलम्उदूखलेउदूखलानि
द्वितीयाउदूखलम्उदूखलेउदूखलानि
तृतीयाउदूखलेनउदूखलाभ्याम्उदूखलैः
चतुर्थीउदूखलायउदूखलाभ्याम्उदूखलेभ्यः
पञ्चमीउदूखलात् / उदूखलाद्उदूखलाभ्याम्उदूखलेभ्यः
षष्ठीउदूखलस्यउदूखलयोःउदूखलानाम्
सप्तमीउदूखलेउदूखलयोःउदूखलेषु
सम्बोधनहे उदूखलहे उदूखलेहे उदूखलानि

अर्थ: उलूखल
संस्कृत: पर्याय: उलूखल
English: a wooden mortar (used for pounding rice and separating the husk)

📚 अमरकोश में:
• ओखली (२.९.२६) — पर्याय: उलूखल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें