🕉️ 22 November 2026, Sunday · 06:14:36 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

उद्गाढ (पुंलिङ्ग)

गहरा, गहन, अत्यधिक, अत्यंत

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाउद्गाढःउद्गाढौउद्गाढाः
द्वितीयाउद्गाढम्उद्गाढौउद्गाढान्
तृतीयाउद्गाढेनउद्गाढाभ्याम्उद्गाढैः
चतुर्थीउद्गाढायउद्गाढाभ्याम्उद्गाढेभ्यः
पञ्चमीउद्गाढात् / उद्गाढाद्उद्गाढाभ्याम्उद्गाढेभ्यः
षष्ठीउद्गाढस्यउद्गाढयोःउद्गाढानाम्
सप्तमीउद्गाढेउद्गाढयोःउद्गाढेषु
सम्बोधनहे उद्गाढहे उद्गाढौहे उद्गाढाः

अर्थ: गहरा, गहन, अत्यधिक, अत्यंत
संस्कृत: पर्याय: अतिशय, भर, अतिवेल, भृश, अत्यर्थ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

उद्गाढ (नपुंसकलिङ्ग)

गहरा, गहन, अत्यधिक, अत्यंत

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाउद्गाढम्उद्गाढेउद्गाढानि
द्वितीयाउद्गाढम्उद्गाढेउद्गाढानि
तृतीयाउद्गाढेनउद्गाढाभ्याम्उद्गाढैः
चतुर्थीउद्गाढायउद्गाढाभ्याम्उद्गाढेभ्यः
पञ्चमीउद्गाढात् / उद्गाढाद्उद्गाढाभ्याम्उद्गाढेभ्यः
षष्ठीउद्गाढस्यउद्गाढयोःउद्गाढानाम्
सप्तमीउद्गाढेउद्गाढयोःउद्गाढेषु
सम्बोधनहे उद्गाढहे उद्गाढेहे उद्गाढानि

अर्थ: गहरा, गहन, अत्यधिक, अत्यंत
संस्कृत: पर्याय: अतिशय, भर, अतिवेल, भृश, अत्यर्थ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें