🕉️ 21 November 2026, Saturday · 12:26:11 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

उर्णनाभ (पुंलिङ्ग)

मकड़ी,

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाउर्णनाभःउर्णनाभौउर्णनाभाः
द्वितीयाउर्णनाभम्उर्णनाभौउर्णनाभान्
तृतीयाउर्णनाभेनउर्णनाभाभ्याम्उर्णनाभैः
चतुर्थीउर्णनाभायउर्णनाभाभ्याम्उर्णनाभेभ्यः
पञ्चमीउर्णनाभात् / उर्णनाभाद्उर्णनाभाभ्याम्उर्णनाभेभ्यः
षष्ठीउर्णनाभस्यउर्णनाभयोःउर्णनाभानाम्
सप्तमीउर्णनाभेउर्णनाभयोःउर्णनाभेषु
सम्बोधनहे उर्णनाभहे उर्णनाभौहे उर्णनाभाः

अर्थ: मकड़ी,

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें