🕉️ 19 November 2026, Thursday · 03:28:59 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ऊधस् (नपुंसकलिङ्ग)

ऐन, औड़ी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाऊधःऊधसीऊधांसि
द्वितीयाऊधःऊधसीऊधांसि
तृतीयाऊधसाऊधोभ्याम्ऊधोभिः
चतुर्थीऊधसेऊधोभ्याम्ऊधोभ्यः
पञ्चमीऊधसःऊधोभ्याम्ऊधोभ्यः
षष्ठीऊधसःऊधसोःऊधसाम्
सप्तमीऊधसिऊधसोःऊधस्सु / ऊधःसु
सम्बोधनहे ऊधःहे ऊधसीहे ऊधांसि

अर्थ: ऐन, औड़ी
संस्कृत: पर्याय: आपीन

📚 अमरकोश में:
• थन (२.९.७४) — पर्याय: आपीन

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

ऊधस् (पुंलिङ्ग)

ऐन, औड़ी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाऊधाःऊधसौऊधसः
द्वितीयाऊधसम्ऊधसौऊधसः
तृतीयाऊधसाऊधोभ्याम्ऊधोभिः
चतुर्थीऊधसेऊधोभ्याम्ऊधोभ्यः
पञ्चमीऊधसःऊधोभ्याम्ऊधोभ्यः
षष्ठीऊधसःऊधसोःऊधसाम्
सप्तमीऊधसिऊधसोःऊधस्सु / ऊधःसु
सम्बोधनहे ऊधःहे ऊधसौहे ऊधसः

अर्थ: ऐन, औड़ी
संस्कृत: पर्याय: आपीन
English: (in Veda also) ऊ॑धन्, ऊ॑धर् (See Whitney's Gr.430 b; in classical Sanskṛt the stem ऊधन् appears only in the fe

📚 अमरकोश में:
• थन (२.९.७४) — पर्याय: आपीन

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें