🕉️ 21 November 2026, Saturday · 05:55:41 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ऋश्यादि (पुंलिङ्ग)

ऋश्य (हत्या) + आदि (आरम्भ, उपक्रम)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाऋश्यादिःऋश्यादीऋश्यादयः
द्वितीयाऋश्यादिम्ऋश्यादीऋश्यादीन्
तृतीयाऋश्यादिनाऋश्यादिभ्याम्ऋश्यादिभिः
चतुर्थीऋश्यादयेऋश्यादिभ्याम्ऋश्यादिभ्यः
पञ्चमीऋश्यादेःऋश्यादिभ्याम्ऋश्यादिभ्यः
षष्ठीऋश्यादेःऋश्याद्योःऋश्यादीनाम्
सप्तमीऋश्यादौऋश्याद्योःऋश्यादिषु
सम्बोधनहे ऋश्यादेहे ऋश्यादीहे ऋश्यादयः

अर्थ: ऋश्य (हत्या) + आदि (आरम्भ, उपक्रम)
English: N. of a gaṇa, Pāṇ. iv, 2, 80.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें