🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:34:44 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

एकज्योतिस् (पुंलिङ्ग)

शिव

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाएकज्योतीःएकज्योतिसौएकज्योतिसः
द्वितीयाएकज्योतिसम्एकज्योतिसौएकज्योतिसः
तृतीयाएकज्योतिसाएकज्योतीर्भ्याम्एकज्योतीर्भिः
चतुर्थीएकज्योतिसेएकज्योतीर्भ्याम्एकज्योतीर्भ्यः
पञ्चमीएकज्योतिसःएकज्योतीर्भ्याम्एकज्योतीर्भ्यः
षष्ठीएकज्योतिसःएकज्योतिसोःएकज्योतिसाम्
सप्तमीएकज्योतिसिएकज्योतिसोःएकज्योतीःषु / एकज्योतीष्षु
सम्बोधनहे एकज्योतीःहे एकज्योतिसौहे एकज्योतिसः

अर्थ: शिव

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

एकज्योतिस् (नपुंसकलिङ्ग)

शिव

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाएकज्योतिःएकज्योतिसीएकज्योतिांसि
द्वितीयाएकज्योतिःएकज्योतिसीएकज्योतिांसि
तृतीयाएकज्योतिसाएकज्योतिोभ्याम्एकज्योतिोभिः
चतुर्थीएकज्योतिसेएकज्योतिोभ्याम्एकज्योतिोभ्यः
पञ्चमीएकज्योतिसःएकज्योतिोभ्याम्एकज्योतिोभ्यः
षष्ठीएकज्योतिसःएकज्योतिसोःएकज्योतिसाम्
सप्तमीएकज्योतिसिएकज्योतिसोःएकज्योतिस्सु / एकज्योतिःसु
सम्बोधनहे एकज्योतिःहे एकज्योतिसीहे एकज्योतिांसि

अर्थ: शिव
English: ‘the only light’, N. of Śiva.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें