🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:26:55 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

एधितृ (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाएधिताएधितारौएधितारः
द्वितीयाएधितारम्एधितारौएधितॄन्
तृतीयाएधित्राएधितृभ्याम्एधितृभिः
चतुर्थीएधित्रेएधितृभ्याम्एधितृभ्यः
पञ्चमीएधितुःएधितृभ्याम्एधितृभ्यः
षष्ठीएधितुःएधित्रोःएधितॄणाम्
सप्तमीएधितरिएधित्रोःएधितृषु
सम्बोधनहे एधितःहे एधितारौहे एधितारः

अर्थ: —
English: one who increases &c.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

एधितृ (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाएधितृएधितृणीएधितॄणि
द्वितीयाएधितृएधितृणीएधितॄणि
तृतीयाएधितृणा / एधित्राएधितृभ्याम्एधितृभिः
चतुर्थीएधितृणे / एधित्रेएधितृभ्याम्एधितृभ्यः
पञ्चमीएधितृणः / एधितुःएधितृभ्याम्एधितृभ्यः
षष्ठीएधितृणः / एधितुःएधितृणोः / एधित्रोःएधितॄणाम्
सप्तमीएधितृणि / एधितरिएधितृणोः / एधित्रोःएधितृषु
सम्बोधनहे एधितृ / हे एधितःहे एधितृणीहे एधितॄणि

अर्थ: —
English: one who increases &c.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें