🕉️ 19 November 2026, Thursday · 04:39:31 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

एनस्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाएनस्यःएनस्यौएनस्याः
द्वितीयाएनस्यम्एनस्यौएनस्यान्
तृतीयाएनस्येनएनस्याभ्याम्एनस्यैः
चतुर्थीएनस्यायएनस्याभ्याम्एनस्येभ्यः
पञ्चमीएनस्यात् / एनस्याद्एनस्याभ्याम्एनस्येभ्यः
षष्ठीएनस्यस्यएनस्ययोःएनस्यानाम्
सप्तमीएनस्येएनस्ययोःएनस्येषु
सम्बोधनहे एनस्यहे एनस्यौहे एनस्याः

अर्थ: —
English: produced by sin

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

एनस्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाएनस्यम्एनस्येएनस्यानि
द्वितीयाएनस्यम्एनस्येएनस्यानि
तृतीयाएनस्येनएनस्याभ्याम्एनस्यैः
चतुर्थीएनस्यायएनस्याभ्याम्एनस्येभ्यः
पञ्चमीएनस्यात् / एनस्याद्एनस्याभ्याम्एनस्येभ्यः
षष्ठीएनस्यस्यएनस्ययोःएनस्यानाम्
सप्तमीएनस्येएनस्ययोःएनस्येषु
सम्बोधनहे एनस्यहे एनस्येहे एनस्यानि

अर्थ: —
English: produced by sin

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें