🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:49:13 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

औदनिक (पुंलिङ्ग)

रसोइया

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाऔदनिकःऔदनिकौऔदनिकाः
द्वितीयाऔदनिकम्औदनिकौऔदनिकान्
तृतीयाऔदनिकेनऔदनिकाभ्याम्औदनिकैः
चतुर्थीऔदनिकायऔदनिकाभ्याम्औदनिकेभ्यः
पञ्चमीऔदनिकात् / औदनिकाद्औदनिकाभ्याम्औदनिकेभ्यः
षष्ठीऔदनिकस्यऔदनिकयोःऔदनिकानाम्
सप्तमीऔदनिकेऔदनिकयोःऔदनिकेषु
सम्बोधनहे औदनिकहे औदनिकौहे औदनिकाः

अर्थ: रसोइया
संस्कृत: पर्याय: सूपकार, बल्लव, आरालिक, आन्धसिक, सूदा

📚 अमरकोश में:
• रसोइया (२.९.२८) — पर्याय: सूपकार, बल्लव, आरालिक, आन्धसिक, सूद, गुण

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

औदनिक (नपुंसकलिङ्ग)

रसोइया

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाऔदनिकम्औदनिकेऔदनिकानि
द्वितीयाऔदनिकम्औदनिकेऔदनिकानि
तृतीयाऔदनिकेनऔदनिकाभ्याम्औदनिकैः
चतुर्थीऔदनिकायऔदनिकाभ्याम्औदनिकेभ्यः
पञ्चमीऔदनिकात् / औदनिकाद्औदनिकाभ्याम्औदनिकेभ्यः
षष्ठीऔदनिकस्यऔदनिकयोःऔदनिकानाम्
सप्तमीऔदनिकेऔदनिकयोःऔदनिकेषु
सम्बोधनहे औदनिकहे औदनिकेहे औदनिकानि

अर्थ: रसोइया
संस्कृत: पर्याय: सूपकार, बल्लव, आरालिक, आन्धसिक, सूदा
English: (fr. ओदन), one who knows how to cook mashed grain g. संतापादि, Pāṇ. v, 1, 101.

📚 अमरकोश में:
• रसोइया (२.९.२८) — पर्याय: सूपकार, बल्लव, आरालिक, आन्धसिक, सूद, गुण

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें